Pandemiden TEKNOFEST'e: Sanayinin Tozlu Yollarında Yeşeren Bir Elektrikli Araç Serüveni

Her büyük hikaye, bir parça belirsizlik ve bolca cesaretle başlar. Bizim hikayemiz de tüm dünyayı eve kapatan pandemi sürecinde, Discord sunucularında yankılanan bir fikirle filizlendi. Daha önce hiçbirimiz araba üretmemiştik. Sanayi tozu yutmuş, üretim bandında ter dökmüş arkadaşımız neredeyse yoktu. Ancak 2020-2021 döneminde temellerini attığımız bu projede çok net bir mottomuz vardı: "Sadece vida sıkabilen değil, düşünce üretebilen ve öğrenmeye hevesli bir ekip kurmak."

Aylarca süren çevrimiçi toplantıların ardından ilk kez yüz yüze geldiğimizde, birbirini sadece ekrandan tanıyan ama aynı hayale inanan bir ekiptik. Yasakların gölgesinde, kısıtlı imkanlarla başlayan bu serüven, bizi tahmin edemeyeceğimiz kadar zorlu ama bir o kadar da öğretici bir yola sokacaktı.

Sanayinin Gerçek Yüzü: Kovulmalar, Azarlar ve Çıraklık

İlk başlarda aracımızı üretecek bir alanımız bile yoktu. Altıeylül Belediyesi'nin vesilesiyle tanıştığımız ustalar sayesinde sanayi kültürüyle ilk temasımızı kurduk. Bu süreçte kapısını en çok aşındırdığımız kişi şüphesiz motor ustamızdı. Küçücük bir deposu olmasına rağmen bize alan açmayı teklif ederek projenin can suyu oldu. Daha sonra Danışman Hocamızın bağlantılarıyla sanayide farklı bir dükkanda çalışmaya başlasak da yoğunluk sebebiyle tutunamadık. Tam pes edecekken, boyahane ustası Mesut Özdemir (Mesut Usta) kapılarını bize sonuna kadar açtı.

Sanayideki günlerimiz tam bir hayat okuluydu. Arabamızı dükkanın önünde, sanayinin bahçesinde üretmeye çalışıyorduk. Yeri geldi dükkandan kovulduk, yeri geldi ustaların azarlarını işittik. Geceleri sanayi köpeklerinden kaçıyor, sabahın erken saatlerinde o çukurlu ve tozlu yollarda üretime devam ediyorduk. Bize inananlar kadar, "Siz bunu yapamazsınız" diyenler de oldu. Ama biz o tozun toprağın içinde, rüyalarımıza giren o aracı üretmeye ant içmiştik.

39 Ret ve Tuzla'dan Gelen Umut Işığı

Projenin kırılma noktalarından biri, sponsorlukla edindiğimiz karbon fiber kumaştı. Elimizde yüksek teknolojili bir malzeme vardı ama onu nasıl işleyeceğimizi, nasıl deleceğimizi bilmiyorduk. İstanbul ve Bilgi Üniversitesi'ndeki arkadaşların bilgi destekleriyle ufak tefek fikirler edinsek de, üretim için profesyonel bir desteğe ihtiyacımız vardı.

Üretim desteği için firmaları aramaya başladım. İstenen meblağlar, topluluğumuzun tüm yıllık bütçesinden bile fazlaydı. Tuzla'daki denizcilik ve kompozit firmalarını tek tek aradım. Tam 39 firma olumsuz döndü. Kimisi yapamayacağımızı söyledi, kimisi astronomik rakamlar talep etti. Ancak 40. aramamda (İNTEKMAR), telefondaki yetkili heyecanımı hissetmiş olacak ki, "Nasıl üreteceksin? Atla gel bakalım" dedi.

Balıkesir'den ayarladığımız bir araçla, elimizde sadece karbon fiber rulomuzla Tuzla'nın yolunu tuttuk. Bize inandılar, atölyelerini açtılar ve onların vizyoner desteği sayesinde aracımızın ilk şasisini ürettik!

Karbon Fiberi Tahta Sananlara İnat: Mühendislik Evrimi

Ürettiğimiz şasiyle sanayiye döndüğümüzde, ustaların tepkisi unutulmazdı. Karbon fiberi tahta zannedip, şasinin üzerine iki lastik koyup zıplayarak, "Bu esner, bu kırılır, yarışta yolda kalırsınız" dediler. Onlara bu malzemenin doğasını, dayanımını anlatmak başlı başına bir mücadeleydi.

İlk aracımızın tasarım süreci 4 ay, imalatı ise 2 ay sürdü. 1,5 metre genişliğinde ve 3 metre uzunluğundaki bu araç, 193 gramlık plain yapıda karbon fiberden, vakum infüzyon yöntemiyle üretilmişti. Tecrübesizlikten dolayı şasimiz 48 kilogram, aracın toplam ağırlığı ise 250 kilogram olmuştu. Strafordan modelleyip polyester kalıp aldığımız gövde ise ham polyesterin zorluklarını bize fazlasıyla yaşattı.

Fakat mühendislik hatalardan öğrenme sanatıdır. Devam eden projemizde (ikinci yılımızda) bu hataları referans aldık. Yeni aracımızın şasisini Airex C70.48 PVC köpük, el yatırma ve vakum torbalama yöntemleriyle üreterek şasi ağırlığını 20 kilograma düşürmeyi başardık. Boyutları 1,40 metreye 2,80 metre olarak güncelledik ve çok daha hafif, elektronik aksamı çok daha yerli bir araç tasarladık.

TEKNOFEST Efficiency Challenge: Hayalin Finishi

Tüm o uykusuz gecelerin, sanayide yediğimiz azarların ve yuttuğumuz tozun tek bir amacı vardı: 31 Ağustos - 5 Eylül tarihleri arasında düzenlenen TÜBİTAK Efficiency Challenge yarışmasında o piste çıkmak. Yönetim Kurulu Başkanlığını yürüttüğüm IEEE BAUN Öğrenci Kolu olarak, AutoPES takımımızla o alana adım attığımızda hissettiğimiz gururun tarifi yoktu.

6 gün süren bu dev organizasyonda finale kalmak, kendi imkanlarımızla yapabileceğimizin en iyisini başardığımızın kanıtıydı. Standımızı ve aracımızı ziyaret ederek bizi onurlandıran Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sn. Mustafa Varank'a, TÜBİTAK Başkanı Sn. Hasan Mandal'a ve TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Selçuk Bayraktar'a ilgilerinden dolayı minnettarız.

Bu Hayale Omuz Verenlere Sonsuz Teşekkürler

Bu başarı sadece bizim değil; bize inanan, maddi manevi destek olan, sanayide atölyesini açan ve tecrübesini esirgemeyen büyük bir ailenin eseridir. Bu vesileyle aşağıdaki isimlere yürekten teşekkürü bir borç biliriz:

• Saha ve Üretim Ekibimiz: Gecesini gündüzüne katan proje koordinatörlerimiz Onur Çolak ve Erkin Öz'e; ekip arkadaşlarım Ahmet Üstün, Arda Çamdere, Batuhan Mert Güzel, Berk Salman, Berkay Çakal, Cihan Bostancıoğlu, Durmuş Furkan Kurt, Emre Durak, Ferruh Avcı, Furkan Şahin, Mert Turan, Metin Polat Şahin, Samet Aluç, Sami Kızılboğa ve Seyit Bilal Çandır'a,
• IEEE BAUN Ailemiz: Bizim için tüm imkanları seferber eden YK Başkanımız Mehmet Emin Altay ve ekibine; projenin temellerini atan 2020-2021 YK Başkanımız Sevcan Çil ve ekibine; tecrübelerini esirgemeyen Şehmus Bereket ve mentörümüz Abdulkadir Bekdemir'e,
• Akademik Destekçilerimiz: Her koşulda yanımızda olan Danışman Hocalarımız Doç. Dr. Sabri Bıçakçı ve Dr. Öğr. Üyesi Fuat Kılıç'a; Rektörümüz Prof. Dr. İlter Kuş'a, Dekanımız Prof. Dr. Murat Erhan Balcı'ya ve üniversitemizin tüm yönetimine,
• Yerel Yönetim ve Kurumlar: Balıkesir BŞB Başkanı Sn. Yücel Yılmaz, Hazal Gür ve Enes Karakaş'a; Altıeylül Belediye Başkanı Sn. Hasan Avcı ve Emre Erol'a; Sanayi Odası Başkanı Sn. Nazmi Yarış'a; OSB Müdürü Sn. Mesut Eray'a; Kent Konseyinden Sn. Mürsel Sabancı ve NEO Müdürü Sn. Nezaket Elif Binici'ye,
• Kurumsal Sponsorlarımız: KORDSA, ŞİŞECAM ve TOFAŞ'tan Oğuz Karayel'e; İNTEKMAR'dan Siraç Orhun ve Gökhan Çillioğlu'na; ARGEMSAN'dan Erkan Atik, Nurseli Karlı ve Aycan Berktaşoğlu'na; KZ Mekatronik'ten Osman Kalender ve Yusuf Soylu'ya; Teknosav'dan Selçuk Savaş ve Mehmet Yılmaz Tabanlı'ya; BEST A.Ş.'den Ahmet Kerem Köseoğlu, Ramazan Altay ve Mehmet Baki Doğru'ya,
• Sanayimizin Değerli Ustaları ve İşletmeleri: Bize malathane olarak kapılarını açan Tenliler Oto-Boya (Mesut Özdemir Usta), Samur Otomotiv (Günday Kula), Ata Motor (Levent Aygündüz), Güvenal Tarım (Edip Ataç), Nika Kompozit (Alper Barış), Gauss Trafo (Hakan Gedik), ST Elektromarket (Samet Toklu), Cem Otomotiv (İsmail Durak), Sefa Oto Kaporta (İbrahim Çankaya), Sadık Ticaret (Hamdi Sancaklı), İkiel Otomotiv (Necdet Tunç), Bekkiler Metal (Kemal Duman) ve Konyalı Oto Kaporta (Ahmet Aksu)'ya...

Biz o sanayiden sadece bir elektrikli araç çıkarmadık; yıkılmaz bir tecrübe, büyük dostluklar ve ömür boyu sürecek bir mühendislik vizyonu inşa ettik. Destek veren, güvenen herkese sonsuz teşekkürler!